Το ηλιακό ρολόι στην Santa Maria degli Angeli e dei Martiri

“Domenica proxima sequente lunam decimaquartam post venum aequinoctium illuscentem ab omnibus Ecclesiis Pascha celebratur” «Το Πάσχα θα εορταστεί από ολόκληρη την Εκκλησία την επόμενη Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία» Α’ Σύνοδος Νίκαιας   Ο υπολογισμός της σωστής ώρας στη Ρώμη αρχίζει από την ρωμαϊκή εποχή, όταν οι Ρωμαίοι εισάγουν ηλιακά ρολόγια…

Το strip που άλλαξε την Ιταλία και η αρχή της Dolce Vita

Ο όρος «Dolce Vita» αναφέρεται στην ιστορική περίοδο ανάμεσα από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 έως τα μέσα της δεκαετίας του ’60 και ειδικότερα στις τάσεις που εμφανίστηκαν την εποχή εκείνη στην Ρώμη, επίκεντρο αυτού του φαινόμενου. Στα τέλη της δεκαετίας του ‘50 η Ρώμη έχει εξέλθει από τα δεινά του πολέμου, είναι μια…

Μια παράξενη επιγραφή

Στα Μουσεία του Καπιτωλίου, ανάμεσα στα χιλιάδες εκθέματα, βρίσκεται και μια παράξενη μαρμάρινη επιγραφή με λατινικούς χαρακτήρες και σκαλισμένο ένα ψάρι, συγκεκριμένα ένα οξύρρυγχο, μήκους 113 εκατοστών. Η λατινική επιγραφή λέει: CAPITA PISCIUM HOC MARMOREO SCHEMATE LONGITUDINE MAIORUM USQUE AD PRIMAS PINNAS INCLUSIVE CONSERVATORIB. DANTO FRAUDEM NE COMMITTITO IGNORANTIA EXCUSARI NE CREDITO Ας την μεταφράσουμε: «Τα…

Η Αρχιαδελφότητα των θανατοποινιτών

Το παπικό κράτος κυβέρνησε την Ρώμη για παραπάνω από 1.000 χρόνια, από το 752 έως το 1870. Ο πάπας ήταν ο απόλυτος άρχοντας και ασκούσε όλες τις εξουσίες του κράτους. Αν και εκκλησιαστικό κράτος, δεν υπήρχε κανένας απολύτως προβληματισμός ως προς την επιβολή και εκτέλεση της θανατικής ποινής. Οι θεολόγοι της εποχής υποστήριζαν μάλιστα την…

Όταν θύμωνε ο Τίβερης

“Εgo sum pleno quem flumine cernis stringentem ripas et pinguia culta secantem, caeruleus Thybris, caelo gratissimus amnis”. (Εγώ είμαι αυτός που βλέπεις να σφίγγει τις όχθες με το ισχυρό του ρεύμα και να διασχίζει τις πλούσιες καλλιέργειες, ο γαλάζιος Τίβερης, ευάρεστος στον ουρανό). Αινειάδα, βιβλίο VIII Οι πλημμύρες του Τίβερη ήταν μέρος της ιστορίας της…

FIAT LUX

Επ’ ευκαιρίας της έναρξης του Ιωβηλαίου Έτους τη Ευσπλαχνίας του 2015, η πρόσοψη και ο θόλος του Αγίου Πέτρου έπαιξαν τον ρόλο κινηματογραφικής οθόνης, στα πλαίσια ενός θεάματος με την ονομασία «Fiat Lux» (Γενηθήτω φῶς). Κατά την διάρκεια της καλλιτεχνικής προβολής προβλήθηκαν στην βασιλική εικόνες μεγάλων φωτογράφων, όπως του Sebastião Salgado, Joel Sartore, Yann Arthus-Bertrand,…

Νεκρόπολη Οστιένσε

[quote]”Nihil certius morte hora autem mortis nihil incertius” «Τίποτα δεν είναι πιο σίγουρο από το θάνατο, αλλά τίποτα δεν είναι πιο αβέβαιο από την ώρα του»[/quote] Πάνω στην via Ostiense, περίπου 2 χιλιόμετρα έξω από τα Αυρηλιανά τείχη, βρίσκεται η βασιλική του Αγίου Παύλου Εκτός των Τειχών, μια από τις τέσσερις παπικές βασιλικές και η…

Γκαρμπατέλα, «η ιδανική πόλη»

Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο η Ρώμη θα ζήσει μια περίοδο μεγάλης οικιστικής ανάπτυξης, συγκρίσιμη κατά κάποιον τρόπο με εκείνη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η νότια περιοχή της πρωτεύουσας, στις προθέσεις των σχεδιαστών, θα έπρεπε να συνδεθεί με την παραθαλάσσια πόλη της Όστια με ένα πλωτό κανάλι παράλληλο με τον Τίβερη, το οποίο ωστόσο δεν…

Τσίρκο Μάσιμο, ο Μέγας Ιππόδρομος

  ” […][populus] duas tantum res anxius optat, panem et circenses” « […][ο λαός] δύο πράγματα ανυπόμονα επιθυμεί, άρτον και θεάματα»            Δέκιμος Ιούνιος Γουβενάλης, «Σάτυρα»   Το Circus Maximus (ιτ. Τσίρκο Μάσιμο), ο Μέγας Ιππόδρομος, ήταν το μεγαλύτερο στάδιο που κατασκευάστηκε ποτέ, με μια χωρητικότητα 250.000 θεατών. Στέκονταν δίπλα στα αυτοκρατορικά ανάκτορα και…

Η ευλόγηση των ζώων στον Άγιο Πέτρο

Στις 17 Ιανουαρίου είναι η γιορτή του Αγίου Αντωνίου. Στην Ιταλία θεωρείται ο προστάτης των κτηνοτρόφων, των οικιακών ζώων αλλά και των κρεοπώληδων, των αλλαντοποιών και των καλαθάδων. Κάθε χρόνο μια αντιπροσωπεία από κτηνοτρόφους στήνει μια μικρή φάρμα μπροστά από την πλατεία του Αγίου Πέτρου. Ακολουθεί μια μικρή παρέλαση από άμαξες, καβαλλάρηδες και έφιππα τμήματα…

Η Κρήνη του Αχθοφόρου

Η Κρήνη του Αχθοφόρου (Fontana del Facchino – Φοντάνα ντελ Φακίνο) είναι μια κρήνη που αναπαριστά μια ανδρική μορφή, με το πρόσωπο σχεδόν ολοκληρωτικά κατεστραμμένο, που ρίχνει νερό από ένα βαρέλι. Είναι το νεώτερο από τα ομιλούντα αγάλματα της Ρώμης.  Χρονολογείται στο 1580, χρονιά που ανατέθηκε η κατασκευή του στον Jacopo Del Conte, από την…

Τα όρια του ασύλου

Οι ρίζες του θεσμού του εκκλησιαστικού ασύλου χάνονται στα βάθη της αρχαιότητας. Οι Ισραηλίτες είχαν τόπους και πόλεις, επιλεγμένους από τον Θεό, στους οποίους οι παραβάτες (εξαιρουμένων εκείνων που ήταν ένοχοι για φόνο) μπορούσαν να λάβουν προστασία και να ξεφύγουν από την εκδίκηση. Στην αρχαία Ελλάδα, όποιος χρειαζόταν προστασία κατέφευγε σε ένα ναό ή βωμό,…

Οι «Κόκκινοι Μανδύες»

Στη Ρώμη οι αιώνες κυλούν αλλά ορισμένες παραδόσεις, ειδικά αν σχετίζονται με το θάνατο, δεν πεθαίνουν ποτέ. Στην Ιταλία ο Νοέμβριος είναι αφιερωμένος στις ψυχές των νεκρών. Η πιο σημαντική ημέρα είναι η 2α Νοεμβρίου· τότε γίνονται λειτουργίες και ο κόσμος επισκέπτεται τα κοιμητήρια και τα μνήματα των συγγενών και φίλων. Αργά το απόγευμα αυτής…

Ignobilibus Tabernas

  Πλατεία του Πάνθεον, επιγραφή: «Ο πάπας Πίος Ζ’ το 23° έτος του ποντιφικάτου του με μια προνοητική κατεδάφιση ελευθέρωσε από την ασχήμια τον χώρο μπροστά από το Πάνθεον του Αγρίππα κατειλημμένο από πρόστυχες ταβέρνες και διέταξε να μείνει η θέα στον ανοιχτό χώρο ελεύθερη.» 200 χρόνια αργότερα θα ανοίξει εκεί ένα MacDonald’s… * *…

Οι πύργοι του φόβου

Ένα από τα λιγότερα γνωστά χαρακτηριστικά της Ρώμης είναι η μεσαιωνική της όψη. Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά στο Μεσαίωνα υπήρχαν ταυτόχρονα στη Ρώμη  τριακόσιοι πύργοι. Μαζί με τα καμπαναριά και τους πύργους των Αυρηλιανών Τειχών πρόσδιδαν στην πόλη μια καθετοποιημένη και «ακανθώδη» πανοραμική θέα, με τους πύργους να μοιάζουν σαν στάχυα σταριού.…

Τα εικονοστάσια της Παναγίας

Είναι περίπου 500 στην παλαιά πόλη και δεκάδες άλλα στις νέες συνοικίες αλλά μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα ο αριθμός τους έφτανε τα 1500. Πρόκειται για τα «αιωρούμενα» εικονοστάσια τα οποία βρίσκονται στις γωνίες των κτιρίων και που, στην συντριπτική τους πλειοψηφία, φιλοξενούν εικόνες της Παναγίας και σπανιότερα του Χριστού ή Αγίων. Οι κάτοικοι…

Το ζαχαροπλαστείο του γκέτο

Η τούρτα με ρικότα και βύσσινα ένα μια κλασική συνταγή της παραδοσιακής εβραϊκής κουζίνας της Ρώμης. Η καλύτερη φτιάχνεται στο εβραϊκό ζαχαροπλαστείο Boccione στο γκέτο της Ρώμης, όπου η ουρά που σχηματίζεται γύρω στις 12 είναι απερίγραπτη. Στις 8.30 το πρωί υπάρχουν ελάχιστοι πελάτες και οι τούρτες έχουν μόλις βγει από τον φούρνο. * *…

Η κρήνη του Μπαμπουίνου

Ο «μπαμπουίνος» (babuino) είναι ένα από τα έξι ομιλούντα αγάλματα της Ρώμης [έχουμε ήδη αναφερθεί σε άλλα δύο από αυτά, τον Πασκουίνο και την μαντάμα Λουκρέτσια]. Πρόκειται για την απεικόνιση ενός Σειληνού, ξαπλωμένου σε μια βραχώδη βάση, ο οποίος απέκτησε αυτό το λαϊκό παρατσούκλι λόγω της ασχήμιας και της παραμόρφωσης του προσωπου του, έτσι ώστε…

Εντοιχισμένες πλάκες, μαρτυρίες από το παρελθόν

Περπατώντας στις συνοικίες του ιστορικού κέντρου της Ρώμης, είναι εύκολο να συναντήσουμε έναν μεγάλο αριθμό παλαιών πλακών, μαρμάρινων ή πέτρινων, εντοιχισμένες σε  ιδιωτικές  οικίες ή εκκλησίες. Πρόκειται ουσιαστικά για μαρτυρίες προβλημάτων που κατά το παρελθόν μάστιζαν την πόλη. Κατά το παρελθόν, πριν την κατασκευή των προστατευτικών αναχωμάτων του Τίβερη τον 19ο αιώνα, η πόλη υπέφερε από…