Λουτρά του Νέρωνα

Στο οδό via di San Eustachio, δίπλα στη πλατεία του Πάνθεον, υπάρχουν δύο αρχαίοι κίονες που συχνά περνούν απαρατήρητοι. Είναι τα απομεινάρια των Λουτρών του Νέρωνα (62 μ.Χ) που κάποτε βρίσκονταν στη περιοχή του Πάνθεον. Από τα λουτρά αυτά δεν έχει απομείνει σχεδόν τίποτα, καθώς τα μάρμαρα χρησίμευσαν για την κατασκευή μεγάρων και ναών (συμπεριλαμβανομένης…

Emporium, τα ρωμαϊκά “docks”

Ήδη από την ύστερη ρεπουμπλικανική περίοδο (δεύτερο μισό του 2ου αιώνα π.Χ.), η Ρώμη γίνεται το πολυπληθέστερο κατοικημένο κέντρο του κόσμου και θα παραμείνει έτσι για ολόκληρη σχεδόν την αυτοκρατορική περίοδο, σίγουρα μέχρι τη πρώτη άλωση από τους Βησιγότθους (410). Οι ανάγκες του πληθυσμού απαιτούσαν τεράστιες ποσότητες τροφίμων, υλών και προϊόντων κάθε είδους που έφταναν…

Στις ρωμαϊκές οικίες του Καίλιου Λόφου

Με τον όρο «ρωμαϊκές οικίες του Καίλιου Λόφου» εννοούμε τα ερείπια ενός ρωμαϊκού οικιστικού συγκροτήματος που βρίσκεται κάτω από τη Βασιλική των Αγίων Ιωάννη και Παύλου. Ανακαλύφθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα, σκάβοντας πέρα από το μικρό κελί που αποτελούσε το martyrium των δύο μαρτύρων στους οποίους είναι αφιερωμένη η βασιλική. Περιγραφή Η είσοδος βρίσκεται…

H ρωμαϊκή κρήνη στην piazza Sant’Eustachio

  H κρήνη στην piazza Sant’Eustachio ανακαλύφθηκε πριν μόλις 30 χρόνια. Προέρχεται από τα ρωμαϊκά λουτρά του Νέρωνα που βρίσκονταν κάποτε εκεί και κατασκευάστηκε από γρανιτένιο μονόλιθο του Ασουάν. Ζυγίζει 25 τόννους. (Στο βάθος δεξιά είναι η γνωστή ομώνυμη καφετέρια)   *  *  *

Μουσείο Αρχαίας Γλυπτικής Giovanni Barracco

Ο βαρώνος Giovanni Barracco ήταν ένας πολιτικός και ο μεγαλύτερος γαιοκτήμονας της Ιταλίας του 19ου αιώνα. Αφιέρωσε μεγάλο τμήμα της ζωής του στην αρχαία τέχνη και στη δημιουργία μιας σημαντικής συλλογής που προέρχεται από τη διεθνή αγορά της εποχής αλλά και από ανασκαφές. Στο τέλος της ζωής του, μην έχοντας απογόνους, με μια χειρονομία γενναιοδωρίας…

Το μαυσωλείο της Αγίας Ελένης

“Iuxta viam vero Lavicanam ecclesia est Sanctae Helenae, ubi ipsa corpore iacet” (Δίπλα στη Λαβικανή Οδό υπάρχει η εκκλησία της Αγίας Ελένης, όπου αναπαύεται το σώμα της) Από το “Notitia Ecclesiarum Urbis Romae”, έναν «τουριστικό οδηγό» για προσκυνητές του 7ου αιώνα. To 326, λίγα χρόνια πριν την ίδρυση της Νέας Ρώμης (μετέπειτα Κωνσταντινούπολης), νέας πρωτεύουσας…

Castra Praetoria, ο στρατώνας της Πραιτοριανής Φρουράς

Η Πραιτοριανή Φρουρά (cohortes praetoriae) ήταν ένα στρατιωτικό σώμα που είχε σαν αποστολή την ασφάλεια του αυτοκράτορα και λειτουργούσε σαν σωματοφυλακή. Ωστόσο εκτελούσε και χρέη μυστικής υπηρεσίας ή και οικονομικής αστυνομίας. Άρχισε να χρησιμοποιείται από τον 3° αιώνα π.Χ. όταν για πρώτη φορά δημιουργούνται στρατιωτικές ομάδες από τις τάξεις των λεγεώνων με σκοπό την προστασία…

Στα υπόγεια του Λατερανού

Στις 28 Οκτωβρίου 312 μ.Χ. ο Μ. Κωνσταντίνος θα νικήσει τον αντίπαλό του Μαξέντιο στην γνωστή μάχη της Μιλβίας Γέφυρας, αμέσως έξω από την Ρώμη. Πριν από τη μάχη ο Μ. Κωνσταντίνος θα δει το γνωστό όραμα, κατά τη διάρκεια της ο Μαξέντιος θα βρει τον θάνατο στα νερά του Τίβερη και με το τέλος…

Αναζητώντας το Θέατρο του Πομπηίου

Το Θέατρο του Πομπηίου (Theatrum Pompeium), το οποίο δεν υπάρχει πλέον, ήταν το πρώτο μόνιμο λίθινο θέατρο στη Ρώμη. Κατασκευάστηκε με εντολή του ύπατου Πομπηίου μεταξύ 61 και 55 π.Χ. και ήταν μια εξαιρετική καινοτομία για τη Ρώμη: ο ρωμαϊκός νόμος απαγόρευε την κατασκευή θεάτρων με τοιχοποιία, έχοντας σαν σκοπό να διατηρηθεί ο θρησκευτικός χαρακτήρας…

Το κρυμμένο νυμφαίο

Βρισκόμαστε μόλις λίγες δεκάδες μέτρα δίπλα από το Κολοσσαίο. Ένας φύλακας θα ξεκλειδώσει μια κλειστή πόρτα και θα αντικρίσουμε μια στενή κυκλική σιδερένια σκάλα που οδηγεί σε 5 μέτρα βάθος. Πρόκειται για ένα μοναδικό νυμφαίο, με ένα μωσαϊκό κατασκευασμένο από κοχύλια, γυαλί και θραύσματα μαρμάρου. Κάποτε ήταν διπλάσιο σε πλάτος, ημικυκλικό και υπήρχε και μια…

Κρυμμένοι ναοί

Η Ρώμη δεν παύει ποτέ να προκαλεί έκπληξη με τις μεταμορφώσεις του αστικού χώρου που προκλήθηκαν με το πέρασμα των αιώνων και την ανάμειξη στοιχείων διαφορετικών εποχών. Πολλές φορές τις έχουμε μπροστά στα μάτια μας αλλά δεν τις βλέπουμε. Δίπλα στο Forum Boarium, την αγορά των ζώων, βρίσκονταν και το Forum Holitorium, η αγορά των…

Δύο ρωμαϊκοί ναοί στο Forum Boarium

Βρισκόμαστε στην περιοχή που σήμερα ονομάζεται piazza Bocca della Verità και στην αρχαιότητα Forum Boarium. Το αρχαίο όνομα, που στα ελληνικά σημαίνει Αγορά των βοών, δηλώνει το είδος της εμπορικής δραστηριότητας που λάμβανε χώρα εδώ. Ήταν η κυριότερη περιοχή της αρχαϊκής Ρώμης, της Ρώμης που δεν είχε γίνει ακόμα υπερδύναμη. Ο Τίβερης, που βρίσκεται ακριβώς…

Vicus Caprarius, η πόλη του νερού

Το 1999, λίγα μέτρα πιο πέρα από τη Φοντάνα ντι Τρέβι, κατά την διάρκεια εργασιών για την κατασκευή ενός νέου υπόγειου κινηματογράφου, ήλθαν στο φως νέα αρχαιολογικά ευρήματα. Η έρευνα και οι ανασκαφές  που διεξάχθηκαν από το Αρχαιολογική Εφορεία της Ρώμης έλαβαν χώρα μεταξύ 1999 και 2001 και οι εργασίες χρηματοδοτήθηκαν εξ ολοκλήρου από την…

Τα υπόγεια των Θερμών του Καρακάλλα

Σε μια προηγούμενη ανάρτηση ασχοληθήκαμε με την περιγραφή των Θερμών του Καρακάλλα. Εδώ θα περιγράψουμε τα υπόγεια των Θερμών, χώρος που κάθε τόσο ανοίγει και κλείνει για το κοινό και ο οποίος βρίσκεται κάτω από συνεχή αρχαιολογική έρευνα και ανάδειξη. Τις πρώτες μεταμεσημβρινές ώρες τελείωνε για τους Ρωμαίους η εργάσιμη ημέρα και ήταν ώρα για…

Αυτοκρατορική είσοδος

Το Κολοσσαίο διέθετε 80 εισόδους, 76 από τις οποίες ήταν αριθμημένες με λατινικούς αριθμούς και χρησίμευαν για την ταυτόχρονη είσοδο του κοινού. Τέσσερις από τις 80 δεν ήταν αριθμημένες και βρίσκονταν στα άκρα των δύο κυρίων αξόνων (Β/Ν, Α/Δ). Χρησίμευαν σαν επίσημες είσοδοι (δύο από αυτές, στα άκρα του μεγαλύτερου άξονα χρησιμοποιούνταν για την είσοδο…

Το κολουμβάριο του Pomponio Hylas

 Όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενες αναρτήσεις, ένας νομικός κανόνας που περιέχονταν στον παλαιότερο νόμο της Δωδεκαδέλτου, απαγόρευε ρητά την αποτέφρωση και την ταφή των νεκρών στον αστικό χώρο και εντός των ορίων της πόλης. Η αυστηρή τήρηση του νόμου αυτού είχε σαν αποτέλεσμα στη Ρώμη και σε όλο τον ρωμαϊκό κόσμο, τουλάχιστον μέχρι τον Μεσαίωνα,…

Μέγας Ιππόδρομος, o αρχαιολογικός χώρος

[Σημ. Για το Circus Maximus, τον Μέγα Ιππόδρομο, έχουμε αναφερθεί εκτενώς εδώ].  Το Circus Maximus, ο Μέγας Ιππόδρομος, ήταν η μεγαλύτερη κατασκευή της αρχαιότητας αφιερωμένη στα θεάματα και μία από τις μεγαλύτερες όλων των εποχών (μήκος 600 μ και 140μ πλάτος, περίπου 250.000 θεατές). Συνδέεται με το μύθο της προέλευσης της πόλης: εδώ έλαβε χώρα…

Φυλακές του Μαμερτίνου

«Υπάρχει στη φυλακή ένα μέρος που ονομάζεται Tullianum, λίγο προς τα αριστερά ανεβαίνοντας, περίπου 12 πόδια κάτω από το έδαφος. Είναι ολόγυρα κλεισμένο από στιβαρούς τοίχους και η οροφή είναι φτιαγμένη από πέτρινη καμάρα. Η εμφάνισή του είναι αποκρουστική και τρομακτική λόγω της αμέλειας, του σκοταδιού, της δυσωδίας». Σαλλούστιος, De Coniuratione Catilinae, 55 Οι Φυλακές του…

Το Μιθραίο του Circo Massimo

Ένα από τα τέσσερα Μιθραία της Ρώμης είναι αυτό του Circo Massimo. Tα υπόλοιπα είναι το Μιθραίο στα υπόγεια της βασιλικής του Αγίου Κλήμη, το Μιθραίο της Santa Prisca και τέλος -μη επισκέψιμο- αυτό της βασιλικής του Αγίου Στεφάνου. Το Μιθραίο ανακαλύφθηκε το 1931, στα πλαίσια εργασιών στο τότε θέατρο της Όπερας. Κατασκευάστηκε τον 3°…

Η οικία του Αυγούστου

«Instrumenti eius et supellectilis parsimonia apparet etiam nunc residuis lectis atque mensis. Ne toro quidem cubuisse aiunt nisi humili et modice instrato.» «Η επίπλωση και η διακόσμηση [της οικίας του Αυγούστου] ήταν πολύ απλές, όπως μπορείτε να δείτε από τα κρεβάτια και τα τραπέζια που έχουν απομείνει. Λέγεται πως κοιμόταν σε ένα κρεβάτι με λιτές…