Λουτρά του Νέρωνα

Στο οδό via di San Eustachio, δίπλα στη πλατεία του Πάνθεον, υπάρχουν δύο αρχαίοι κίονες που συχνά περνούν απαρατήρητοι. Είναι τα απομεινάρια των Λουτρών του Νέρωνα (62 μ.Χ) που κάποτε βρίσκονταν στη περιοχή του Πάνθεον. Από τα λουτρά αυτά δεν έχει απομείνει σχεδόν τίποτα, καθώς τα μάρμαρα χρησίμευσαν για την κατασκευή μεγάρων και ναών (συμπεριλαμβανομένης…

Emporium, τα ρωμαϊκά “docks”

Ήδη από την ύστερη ρεπουμπλικανική περίοδο (δεύτερο μισό του 2ου αιώνα π.Χ.), η Ρώμη γίνεται το πολυπληθέστερο κατοικημένο κέντρο του κόσμου και θα παραμείνει έτσι για ολόκληρη σχεδόν την αυτοκρατορική περίοδο, σίγουρα μέχρι τη πρώτη άλωση από τους Βησιγότθους (410). Οι ανάγκες του πληθυσμού απαιτούσαν τεράστιες ποσότητες τροφίμων, υλών και προϊόντων κάθε είδους που έφταναν…

Στις μοναχές της Αγίας Φραγκίσκης της Ρώμης

Πριν καιρό είχα δει κάποιες φωτογραφίες των τοιχογραφιών ενός μοναστηριού στο οποίο δεν είχα καταφέρει να πάω ποτέ. Να φτάσεις εκεί είναι εύκολη υπόθεση – βρίσκεται δίπλα στο Θέατρο του Μαρκέλλου, ουσιαστικά στο κέντρο – το δύσκολο είναι να οργανώσεις μια επίσκεψη. Οι μοναχές που το διαχειρίζονται επιτρέπουν κάποιες επισκέψεις μόνο με ραντεβού, ενώ τον…

Το ηλιακό ρολόι στην Santa Maria degli Angeli e dei Martiri

“Domenica proxima sequente lunam decimaquartam post venum aequinoctium illuscentem ab omnibus Ecclesiis Pascha celebratur” «Το Πάσχα θα εορταστεί από ολόκληρη την Εκκλησία την επόμενη Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία» Α’ Σύνοδος Νίκαιας   Ο υπολογισμός της σωστής ώρας στη Ρώμη αρχίζει από την ρωμαϊκή εποχή, όταν οι Ρωμαίοι εισάγουν ηλιακά ρολόγια…

Στις ρωμαϊκές οικίες του Καίλιου Λόφου

Με τον όρο «ρωμαϊκές οικίες του Καίλιου Λόφου» εννοούμε τα ερείπια ενός ρωμαϊκού οικιστικού συγκροτήματος που βρίσκεται κάτω από τη Βασιλική των Αγίων Ιωάννη και Παύλου. Ανακαλύφθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα, σκάβοντας πέρα από το μικρό κελί που αποτελούσε το martyrium των δύο μαρτύρων στους οποίους είναι αφιερωμένη η βασιλική. Περιγραφή Η είσοδος βρίσκεται…

To δωμάτιο του Παύλου

H παράδοση λέει πως ο ναός του San Paolo alla Regola. οικοδομήθηκε για πρώτη φορά γύρω στο 1.000, εκεί που κάποτε ήταν το σπίτι που κατοίκησε ο απ. Παύλος όταν έφτασε στη Ρώμη για να δικαστεί τη πρώτη φορά. Στη Ρώμη έμεινε με ελαφρά δεσμά επί δύο χρόνια σε αυτή(?) τη κατοικία “ἐν ἰδίῳ μισθώματι”,…

H ρωμαϊκή κρήνη στην piazza Sant’Eustachio

  H κρήνη στην piazza Sant’Eustachio ανακαλύφθηκε πριν μόλις 30 χρόνια. Προέρχεται από τα ρωμαϊκά λουτρά του Νέρωνα που βρίσκονταν κάποτε εκεί και κατασκευάστηκε από γρανιτένιο μονόλιθο του Ασουάν. Ζυγίζει 25 τόννους. (Στο βάθος δεξιά είναι η γνωστή ομώνυμη καφετέρια)   *  *  *

Ένα αρχαίο πηγαδόστομο

  Αν ποτέ βρεθείτε στον San Bartolomeo sull’Isola (την εκκλησία στην isola Tiberina), παρατηρείστε στα σκαλιά του αγίου Βήματος ένα αρχαίο πηγαδόστομο. Όπως φαίνεται σήμερα, φιλοτεχνήθηκε γύρω στο 1.000 αλλά είναι ακόμα πιο παλιό, προέρχεται από ρωμαϊκή κολόνα. Η παράδοση λέει πως σε αυτό το σημείο βρίσκονταν η πηγή του Ασκληπιού, όταν εκεί βρίσκονταν κάποτε…

Έκσταση της Αγίας Αικατερίνης της Σιένα

  Ένα από τα πιο ενδεικτικά έργα του ρωμαϊκού μπαρόκ είναι η «έκσταση της Αγίας Αικατερίνης της Σιένα», του Merlchiorre Caffà. Πρόκειται για ένα έκτυπο ανάγλυφο (altorilievo) που βρίσκεται τοποθετημένο πίσω από την Αγία Τράπεζα στο ναό της Santa Caterina a Magnanapoli. Όποιος έχει δει τα έργα του Μπερνίνι θα αντιληφθεί αμέσως τα κοινά στοιχεία…

Το άγαλμα του Ηρακλή στα Μουσεία του Βατικανού

  Το επιχρυσωμένο μπρούτζινο άγαλμα του Ηρακλή στα Μουσεία του Βατικανού βρέθηκε το 1864 κοντά στο Campo de Fiori. Κείτονταν οριζόντια, σκεπασμένο από μια πλάκα τραβερτίνη με τα αρχικά FCS (Fulgur Conditum Summanium):Το άγαλμα είχε χτυπηθεί από κεραυνό και είχε ενταφιαστεί τελετουργικά μαζί με με έναν αμνό. Ρωμαϊκές συνήθειες… Θα το θαυμάσετε στο μουσείο Pio-Clementino των…

Aνακαλύπτοντας την Santa Passera

Πάνω στη via della Magliana, μια οδική αρτηρία με έντονη κίνηση στη συνοικία Portuense, βρίσκεται μισοκρυμμένη ανάμεσα στις πολυκατοικίες η εκκλησούλα της Santa Passera. Για αιώνες η περιοχή ήταν εξοχή και η εκκλησία βρίσκονταν πάνω στο χωματόδρομο που οδηγούσε στη πόλη, δίπλα στον Τίβερη και στο ύψος της βασιλικής του Αγίου Παύλου εκτός των Τειχών,…

Santa Maria sopra Minerva

Η βασιλική της Santa Maria sopra Minerva (Σάντα Μαρία σόπρα Μινέρβα) είναι ένα από τα σπανιότατα δείγματα βασιλικής στη Ρώμη, όπου ο γοτθικός ρυθμός συναντά το μπαρόκ, δημιουργώντας ένα αρμονικό μείγμα. Παίρνει το όνομά της από την Minerva Calcidica, την Χαλκιδική Αθηνά, ο ναός της οποίας στέκονταν εκεί που τώρα βρίσκεται η τωρινή βασιλική. Η…

S.U.P.E.R. (Seven Unique Places to Experience in Rome)

  Μέχρι πρόσφατα, γνωρίζαμε το «κανονικό» εισιτήριο για Ρωμαϊκή Αγορά και Κολοσσαίο. Κόστιζε 12 € και διαρκούσε 2 μέρες. Αυτό το εισιτήριο ισχύει πάντα βέβαια, αλλά δίπλα του προστέθηκε ένα άλλο που ονομάζεται SUPER και δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε 7 επιπλέον χώρους, πάντα στο εσωτερικό της Ρωμαϊκής Αγοράς και του Παλατινού λόφου. Αυτοί οι…

Εκεί που καταδικάστηκε ο Γαλιλαίος

Η γνωστή δίκη του Γαλιλαίου έλαβε χώρα στη Ρώμη το 1633. Ο Γαλιλαίος, κατηγορούμενος από την Ιερά Εξέταση για αίρεση και αποστασία λόγω της θεωρίας του περί ηλιοκεντρισμού, τελικά θα καταδικαστεί, θα απαρνηθεί τον Κοπέρνικο και θα αναγκαστεί να αποκηρύξει τις ιδέες του. Το γνωστό «και όμως κινείται!» αποδείχτηκε τελικά μύθος, ποτέ δεν ξεστόμισε κάτι…

Γενέθλια της Ρώμης

Όπως κάθε χρόνο στις 21 Απριλίου, έτσι και φέτος πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη ιστορική πομπή για τα 2771 χρόνια από κτίσεως πόλεως (753 π.Χ). Συμμετείχαν περίπου 2.000 άτομα, από πολιτιστικούς συλλόγους ιστορικής αναβίωσης από 13 χώρες, υπό την αιγίδα του Δήμου της Ρώμης. *  *  *

Ο Άγιος Ονούφριος στο Τζανίκολο

Ανεβαίνοντας στο Τζανίκολο από την πλευρά του Βατικανού, ακριβώς δίπλα στο νοσοκομείο παίδων «Bambin Gesù», θα δούμε μια σκάλα που οδηγεί σε μια εκκλησία. Φαίνεται κάπως ανώνυμη και καθώς ο σκοπός μας είναι να φτάσουμε στην κορυφή του Τζανίκολο, ίσως κρίνουμε πως δεν αξίζει τον κόπο να χάσουμε πολύτιμο χρόνο. Αντίθετα, αξίζει μια στάση, η…

Μαρμαροθετήματα

Μπαίνοντας σε πολλές από τις παλιές βασιλικές και εκκλησίες της Ρώμης, πριν τις περιηγηθούμε θα πρέπει να χαμηλώσουμε το βλέμμα μας και να παρατηρήσουμε το δάπεδο. Θα δούμε μια διακόσμηση αποτελούμενη από ένα είδος βυζαντινού μαρμαροθετήματος με γεωμετρικά μοτίβα και πολύχρωμα μάρμαρα, που αναπτύχθηκε στη Ρώμη από τον 11° ως τον 13° αιώνα πάνω-κάτω.  Οι…

Το strip που άλλαξε την Ιταλία και η αρχή της Dolce Vita

Ο όρος «Dolce Vita» αναφέρεται στην ιστορική περίοδο ανάμεσα από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 έως τα μέσα της δεκαετίας του ’60 και ειδικότερα στις τάσεις που εμφανίστηκαν την εποχή εκείνη στην Ρώμη, επίκεντρο αυτού του φαινόμενου. Στα τέλη της δεκαετίας του ‘50 η Ρώμη έχει εξέλθει από τα δεινά του πολέμου, είναι μια…

Σημάδια μιας απόπειρας

Αμέσως μετά την απόβαση στο Άντσιο τον Γενάρη του ’44, όλη η μητροπολιτική περιοχή της Ρώμης (μαζί με τα περίχωρα) κηρύχτηκε «ζώνη πολεμικών επιχειρήσεων».  Η γερμανική παρουσία έγινε πιο αισθητή και εντάθηκε από τους Γερμανούς και τους φασίστες η αστυνόμευση και η καταστολή. Συνελήφθησαν αρκετά στελέχη της Αντίστασης και άρχισαν τα αντίποινα με θύματα από…

Στα υπόγεια του Vittoriano

  Το Vittoriano (Εθνικό Μνημείο του Βιτόριο Εμανουέλε Β’) είναι ένα από τα πιο διάσημα μνημεία της Ρώμης. Το επισκέπτονται χιλιάδες τουρίστες κάθε μέρα, ωστόσο λίγοι γνωρίζουν πως κάτω από την επιφάνεια του εδάφους κρύβεται μια υπόγεια πραγματικότητα: ένα ρωμαϊκό λατομείο πωρόλιθου. Το λατομείο ανάγεται στην εποχή του Τραϊανού και ανακαλύφθηκε κατά τις εργασίες κατασκευής…