Έκσταση της Αγίας Αικατερίνης της Σιένα

  Ένα από τα πιο ενδεικτικά έργα του ρωμαϊκού μπαρόκ είναι η «έκσταση της Αγίας Αικατερίνης της Σιένα», του Merlchiorre Caffà. Πρόκειται για ένα έκτυπο ανάγλυφο (altorilievo) που βρίσκεται τοποθετημένο πίσω από την Αγία Τράπεζα στο ναό της Santa Caterina a Magnanapoli. Όποιος έχει δει τα έργα του Μπερνίνι θα αντιληφθεί αμέσως τα κοινά στοιχεία…

Στα υπόγεια του Λατερανού

Στις 28 Οκτωβρίου 312 μ.Χ. ο Μ. Κωνσταντίνος θα νικήσει τον αντίπαλό του Μαξέντιο στην γνωστή μάχη της Μιλβίας Γέφυρας, αμέσως έξω από την Ρώμη. Πριν από τη μάχη ο Μ. Κωνσταντίνος θα δει το γνωστό όραμα, κατά τη διάρκεια της ο Μαξέντιος θα βρει τον θάνατο στα νερά του Τίβερη και με το τέλος…

Το κρυμμένο νυμφαίο

Βρισκόμαστε μόλις λίγες δεκάδες μέτρα δίπλα από το Κολοσσαίο. Ένας φύλακας θα ξεκλειδώσει μια κλειστή πόρτα και θα αντικρίσουμε μια στενή κυκλική σιδερένια σκάλα που οδηγεί σε 5 μέτρα βάθος. Πρόκειται για ένα μοναδικό νυμφαίο, με ένα μωσαϊκό κατασκευασμένο από κοχύλια, γυαλί και θραύσματα μαρμάρου. Κάποτε ήταν διπλάσιο σε πλάτος, ημικυκλικό και υπήρχε και μια…

Αγία Πουδεντιανή, ο παλαιότερος ναός της Ρώμης

Βρισκόμαστε στην via Urbana, έναν από τους παλαιότερους δρόμους της Ρώμης. Στην αρχαιότητα ονομάζονταν vicus Patricius, γιατί εκεί βρίσκονταν οι κατοικίες πλούσιων πατρικίων και αριστοκρατών. Εδώ βρίσκεται ο ναός της Αγίας Πουδεντιανής (Santa Pudenziana), ο οποίος θεωρείται ο παλαιότερος ναός της Ρώμης. Ορισμένοι υποστηρίζουν πως μοιράζεται το πρωτείο μαζί με έναν άλλο, αυτόν της Αγίας Πρίσκας…

Το μουσείο των φατνών

“et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesepio: quia non erat eis locus in diversorio.” «καὶ ἔτεκε τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ἐν τῇ φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι.» (Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο, Β:7) Η αρχαιότερη απεικόνιση της Γέννησης βρίσκεται…

Οίκος των Ιπποτών της Ρόδου

“Tuitio Fidei et Obsequium Pauperum” «Υπεράσπιση της πίστης και βοήθεια στον φτωχό» (Μότο του Τάγματος) Το σημερινό Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας θεωρείται ο συνεχιστής του ιστορικού Τάγματος των Ιωαννιτών, το οποίο αφού πέρασε από τους Άγιους Τόπους στην Κύπρο, στην Ρόδο και κατόπιν στην Μάλτα, μετά την πτώση της τελευταίας εξαιτίας του Ναπολέοντα, σκορπίστηκε…

Το αρχαιότερο Βαπτιστήριο

«Gens sacranda polis hoc semine nascitur almo Quam foecundatus Spiritus edit aquis Mergere peccator sacro purgande fluento […]» «Εδώ, ένα αθάνατο έθνος στον ουρανό γεννιέται από ένα θείο σπόρο που το γονοποιητικό Πνεύμα δημιούργησε από το νερό. Βαπτίσου αμαρτωλέ στο ιερό ποτάμι, για να εξαγνιστείς […]» (Απόσπασμα από επιγραφή του 5ου αιώνα στο Βαπτιστήριο του…

Οι Αγορές του Τραϊανού και το Μουσείο των Αυτοκρατορικών Αγορών

[Σημ. Για αποφυγή συγχύσεων είναι απαραίτητο να τονίσουμε την διάκριση μεταξύ «Αγορών του Τραϊανού» (Trajan’s Market) και «Αγοράς Τραϊανού» (Trajan’s Forum)].   Επί Τραϊανού η ακμή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας θα φτάσει στο απόγειό της και η έκταση της θα ανέλθει σε 6,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ο Τραϊανός θεωρούνταν ήδη από τους σύγχρονούς του αλλά και…

Η Βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζόρε

Σύμφωνα με την Historia ecclesiastica, κατά τον 4° αιώνα, ένας πλούσιος πατρίκιος και η γυναίκα του, μην μπορώντας να τεκνοποιήσουν, αποφάσισαν να αφιερώσουν σαν τάμα την περιουσία τους στην Παναγία, για την κατασκευή ενός ναού αφιερωμένο σε Αυτήν. Όντως, το βράδυ μεταξύ 4ης και 5ης Αυγούστου 362, μιας ιδιαίτερα ζεστής και αποπνικτικής ημέρας, η Παναγία…

Domus Aurea, η Χρυσή Οικία του Νέρωνα

         “Egone ex omnibus mortalibus placui electusque sum, qui in terris deorum vice fungerer?”         «Εγώ ο ίδιος δεν άρεσα και δεν εκλέχτηκα μεταξύ όλων των θνητών, για να παίξω το ρόλο των θεών στη γη;»         (Σένεκας, Περί επιείκειας) Γύρω στα τέλη του 15ου αιώνα, ένας…

Τα βυζαντινά ψηφιδωτά στην Αγία Πραξίδη

Κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, με την επικράτηση του χριστιανισμού, κατέστη επιτακτική η ανάγκη εύρεσης μεγαλύτερων χώρων συνάθροισης των πιστών. Έτσι, θα παρατηρήσουμε στην Ρώμη  μια σταδιακή μετάβαση από τις αρχικές μορφές εκμετάλλευσης των ιδιωτικών αιθουσών για τη διεξαγωγή των χριστιανικών λειτουργιών (Domus ecclesiae), σε δομές αρχιτεκτονικά περισσότερο διαφοροποιημένες και προσαρμοσμένες στις χρήσεις και ανάγκες…

Οι πύργοι του φόβου

Ένα από τα λιγότερα γνωστά χαρακτηριστικά της Ρώμης είναι η μεσαιωνική της όψη. Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά στο Μεσαίωνα υπήρχαν ταυτόχρονα στη Ρώμη  τριακόσιοι πύργοι. Μαζί με τα καμπαναριά και τους πύργους των Αυρηλιανών Τειχών πρόσδιδαν στην πόλη μια καθετοποιημένη και «ακανθώδη» πανοραμική θέα, με τους πύργους να μοιάζουν σαν στάχυα σταριού.…

Η βασιλική του Αγίου Κλήμη

Είναι λίγες οι φορές που έχουμε την δυνατότητα να επισκεφτούμε χώρους όπου η ιστορία κυριολεκτικά παρουσιάζεται ταξινομημένη σε διαδοχικά στρώματα μπροστά στα μάτια μας, δίνοντάς μας την δυνατότητα να συνειδητοποιήσουμε το πέρασμα του χρόνου και τις μεταβολές που επεκράτησαν στην θρησκεία, στην αρχιτεκτονική και στην τέχνη. Γύρω στα 300 μέτρα από το Κολοσσαίο, βρίσκεται η…

Το μυστήριο της πάπισσας Ιωάννας

  Είναι γνωστός ο θρύλος για την ύπαρξη της πάπισσας Ιωάννας: Πρόκειται για μια μεσαιωνική ιστορία, κατά την οποία μια νεαρή γυναίκα κατάφερε, μεταμφιεσμένη σε άντρα, να αναρριχηθεί στις βαθμίδες της καθολικής εκκλησίας φτάνοντας μέχρι το ύψιστο αξίωμα, γίνοντας πάπας. Η ιστορία ή ο μύθος λοιπόν, λέει πως μια νεαρή αγγλίδα που ανατράφηκε στην Μαγεντία…

Άγιος Ιωάννης στο Λατερανό, “mater et caput”

    Η Αρχιβασιλική του Λατερανού, πιο γνωστή σαν «Αγίος Ιωάννης στο Λατερανό» είναι ο καθεδρικός ναός της επισκοπής της Ρώμης, καθώς και η επίσημη εκκλησιαστική έδρα του Πάπα (Αγία Έδρα). Είναι επίσης η πρώτη από τις τέσσερις παπικές βασιλικές και η παλαιότερη και πιο σημαντική εκκλησία στη Δύση. Θεωρείται «mater et caput» (μητέρα και…

Ακολουθώντας για μια ώρα τα ίχνη του Μπερνίνι και του Μπορομίνι (2)

ΜΕΡΟΣ Β’ (συνέχεια από ΜΕΡΟΣ Α’)  Φτάνοντας στο τέλος της ανηφόρας θα βρεθούμε σε ένα σταυροδρόμι, όπου στις τέσσερις γωνίες των κτιρίων που το σχηματίζουν βρίσκονται τοποθετημένες τέσσερις κρήνες. Φτιαγμένες από τραβερτίνη, απεικονίζουν ξαπλωμένους δύο ποταμούς και δύο θεότητες: Τίβερη, Άρνο, Άρτεμη και Γιούνο. Από την παρουσία των τεσσάρων κρηνών πήρε το όνομα ο δρόμος…

Ακολουθώντας για μια ώρα τα ίχνη του Μπερνίνι και του Μπορομίνι (1)

    ΜΕΡΟΣ Α’ «Εδώ γεννήθηκε και πέθανε ο Τζιαν Λορέντσο ΜπερνίνιΚυρίαρχος της τέχνης, στον οποίο υποκλίθηκαν σεβάσμιαπάπες, πρίγκιπες, λαοί» Η Αντιμεταρρύθμιση ήταν ένα κίνημα της Καθολικής Εκκλησίας που χρονικά θα κρατήσει από το Συμβούλιο του Τρέντο (1563) μέχρι και όλο τον 17° αιώνα. Ήταν μια αντίδραση στην Προτεσταντική Μεταρρύθμιση και χαρακτηρίζονταν από μια νέα…

Η Αγία Σκάλα

“Non est in toto sanctior orbe locus” (Δεν υπάρχει ιερότερος τόπος σε όλη τη γη) Κατά την ρωμαιοκαθολική παράδοση η Αγία Σκάλα (Scala Santa) είναι τα σκαλοπάτια που ανέβηκε ο Ιησούς για να φτάσει στο χώρο όπου υποβλήθηκε σε ανάκριση από τον Πόντιο Πιλάτο, πριν από την σταύρωσή του. Υπάρχουν πολλές «Αγίες Σκάλες» στον κόσμο, όπως στα…