Ο τάφος του φούρναρη

Η Πόρτα Ματζόρε (Porta Maggiore) είναι μια από τις πύλες του Αυρηλιανών τειχών. Βρίσκεται στο σημείο σύγκλισης οκτώ υδραγωγείων από τα έντεκα που έφερναν νερό στην πόλη κατά την αρχαιότητα. Όλη η γύρω περιοχή είναι γεμάτη αρχαία ευρήματα: Μικρά μνημεία, τεφροφυλάκια, υπόγειοι χώροι, καθώς και μια υπόγεια βασιλική. Χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Κλαύδιο το 52 μ.Χ. με…

Βωμός της Ειρήνης

«Όταν επέστρεψα στην Ρώμη από την Ισπανία και την Γαλατία […] περατώνοντας επιτυχώς τις επιχειρήσεις σε αυτές τις επαρχίες, η Σύγκλητος αποφάσισε ότι κατά την επιστροφή μου θα εγκαινιάζονταν ο βωμός της Αυγούστειας Ειρήνης στο Πεδίο του Άρεως και καθόρισε πως εκεί οι δικαστές, οι ιερείς και οι παρθένες ιέρειες θα εκτελούσαν μια ετήσια θυσία».…

Τα μουσεία του Καπιτωλίου

Η πανέμορφη πλατεία του Καπιτωλίου στη Ρώμη, σχεδιασμένη από τον Μιχαήλ Άγγελο, οριοθετείται  στις δύο πλευρές από το Παλάτσο ντέι Κονσερβατόρι και το Παλάτσο Νουόβο (και αυτά επίσης σχεδιασμένα από τον Μιχαήλ Άγγελο). Τα δύο κτίρια συνδέονται μεταξύ τους με ένα υπόγειο πέρασμα που οδηγεί στο αρχαίο Tabularium (Αρχείο) και στην τοξοστοιχία που βρίσκεται εκεί,…

Το μαυσωλείο του Αυγούστου

  “Acta est fabula, plaudite!” «Η παράσταση έλαβε τέλος, χειροκροτήστε!» [Τα τελευταία λόγια του Οκταβιανού Αυγούστου – Σουητώνιος, «Βίοι 12 Καισάρων»   Με την επιστροφή του από την Αλεξάνδρεια, μετά το τέλος του πολέμου κατά του Μάρκου Αντωνίου για την κατάκτηση της Αιγύπτου το 29 π.Χ., ο αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος ξεκίνησε την κατασκευή ενός εντυπωσιακού τάφου…

Αππία οδός, οδοιπορικό (μέρος Β΄)

(Συνέχεια από Μέρος Α’) H Καικιλία Μετέλλη ήταν κόρη του Κουίντου Μετέλλου, κατακτητή της Κρήτης και νύφη του Μάρκου Λικίνιου Κράσσου, του πραίτορα που κατέπνιξε την εξέγερση των σκλάβων του Σπάρτακου. Είναι γνωστή βέβαια μόνο για το μαυσωλείο της, στην Αππία Οδό. Το μαυσωλείο βρίσκεται δίπλα στον ιππόδρομο του Μαξέντιου, στο τέλος της μικρής ανηφόρας.…

Παλάτσο Μάσιμο, Εθνικό Ρωμαϊκό Μουσείο

Το Παλάτσο Μάσιμο στις Θέρμες [palazzo Massimo alle Terme] είναι η κυριότερη από τις τέσσερες έδρες του αρχαιολογικού Ρωμαϊκού Εθνικού Μουσείου. Οι υπόλοιπες τρεις είναι η Κρίπτα Μπάλμπι, το παλάτσο Άλτεμπς και το Εθνικό Ρωμαϊκό Μουσείο στις Θέρμες του Διοκλητιανού. Το μουσείο του Παλάτσο Μάσιμο  έχει θεματικό χαρακτήρα και ασχολείται με την γλυπτική, τα μωσαϊκά, τις νωπογραφίες…

Ο αρχαίος χάρτης της Ρώμης

Κατά μήκος της  λεωφόρου των Αυτοκρατορικών Αγορών (Fori Imperiali), του δρόμου που βρίσκεται δίπλα στην Ρωμαϊκή Αγορά και που οδηγεί στο Κολοσσαίο, θα συναντήσουμε την Βασιλική των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού. Είναι αρκετά γνωστή στους κατοίκους γιατί εδώ, λόγω της ιδιαιτερότητας του μέρους, τελούνται αναρίθμητοι γάμοι. Πλησιάζοντας την βασιλική, ένας από τους εξωτερικούς της τοίχους στα μάτια…

Horologium Augusti

Το 1587, ένας κουρέας, σκάβοντας στον κήπο του σπιτιού του για να κατασκευάσει έναν βόθρο, θα ανακαλύψει την βάση ενός οβελίσκου. Οι αρχές θα ενδιαφερθούν για το εύρημα και μια σειρά ανασκαφών θα φέρει στο φως και τον ίδιο τον οβελίσκο. Ο οβελίσκος βρίσκονταν τεμαχισμένος σε 5 τμήματα, με τα πιο πολλά ιερογλυφικά σε κακή κατάσταση,…

Ιστορίες μαρμάρων

Στην Ρώμη συχνά συναντάμε οδούς με πραγματικά παράξενα ονόματα. Μια από αυτές, κοντά στο Πάνθεον, ονομάζεται «οδός του μαρμάρινου ποδιού» (via del Pie’ di marmo) και παίρνει το όνομά της φυσικά από ένα πελώριο μαρμάρινο πόδι που φιλοξενεί. Το γιγαντιαίο πόδι βρίσκεται τοποθετημένο πάνω σε ένα βάθρο και η ιστορία του, ή μάλλον η ταυτότητά…

Το στάδιο του Δομιτιανού, νῦν πιάτσα Ναβόνα

Η πιάτσα Ναβόνα είναι μια από τις πιο γνωστές πλατείες του κόσμου και όλοι την γνωρίζουν για τα μπαρόκ μνημεία που φιλοξενεί, όπως την κρήνη των Tεσσάρων Ποταμών του Μπερνίνι με τον γνωστό οβελίσκο, τις άλλες δύο κρήνες που βρίσκονται στα δύο άκρα της πλατείας, τον ναό της Sant’Agnese in Agone του Μπορομίνι. Αλλά γιατί άραγε…

Το μυστήριο της γάτας

To χαριτωμένο αιγυπτιακό άγαλμα της γάτας που κάποτε κοσμούσε τον ναό της Ίσιδος, βρίσκεται στο μέγαρο Γκρατσίολι, το οποίο οικοδομήθηκε από τον Τζάκομο ντέλα Πόρτα το 1500. Η γάτα, η οποία στέκεται σε ένα περβάζι, υπήρξε πάντα θέμα περίεργων και μυστηριωδών θρύλων. Ένας θρύλος λέει πως η γάτα, έχοντας δει ένα παιδί σε κίνδυνο, προσπαθεί…

Ταρπήιος Βράχος, ο Καιάδας των προδοτών

      Σύμφωνα με την ρωμαϊκή μυθολογία, η Ταρπηία ήταν η κόρη του Σπούριου Ταρπήιου, διοικητή και φύλακα του φρουρίου στην κορυφή του Καπιτωλίου (arx capitolina). Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Ρώμης από τα Σαβίνους, η Ταρπηία θα προτείνει στους τελευταίους να προδώσει την Ρώμη, ανοίγοντας την πύλη του φρουρίου, ζητώντας  σαν αντάλλαγμα…

Ομφαλός της Ρώμης, αφετηρία οδών

Τῶν γὰρ Ἑλλήνων περὶ τὰς κτίσεις εὐστοχῆσαι μάλιστα δοξάντων, ὅτι κάλλους ἐστοχάζοντο καὶ ἐρυμνότητος καὶ λιμένων καὶ χώρας εὐφυοῦς, οὗτοι προὐνόησαν μάλιστα ὧν ὠλιγώρησαν ἐκεῖνοι, στρώσεως ὁδῶν καὶ ὑδάτων εἰσαγωγῆς καὶ ὑπονόμων τῶν δυναμένων ἐκκλύζειν τὰ λύματα τῆς πόλεως. Στράβων, Γεωγραφικά 5.3.8 Ο Στράβωνας  γράφει πως οι Ρωμαίοι, αντίθετα από τους Έλληνες, έδωσαν ιδιαίτερη προσοχή…

Κολοσσαίο, αμφιθέατρο θανάτου

“Omnis Caesareo cedit labor Amphitheatro,  unum pro cunctis fama loquetur opus”. (Κάθε άλλο δημιούργημα υποχωρεί μπροστά στο αμφιθέατρο των Καισάρων, η δόξα θα τιμήσει μόνο αυτό, στην θέση όλων των άλλων) Μάρκος Βαλέριος Μαρτιάλης, De Spectaculis 1, 7-8     Το Κολοσσαίο είναι το μεγαλύτερο ρωμαϊκό μνημείο που έχει φτάσει στις μέρες μας και σίγουρα,…

753 π.Χ. – Ab Urbe condita

Σύμφωνα με τον Βάρρωνα, η Ρώμη ιδρύθηκε στις 21 Απριλίου του 753 π.Χ, την ένατη ημέρα του αιγυπτιακού μήνα Φαρμουθί. Αυτή η ιστορική ημερομηνία για τους Ρωμαίους, γνωστή σαν βαρρώνεια ημερομηνία, καθιερώθηκε από την ρεπουμπλικανική περίοδο και μετά, σαν αφετηρία αρίθμησης του ημερολογίου και υπολογισμού των ετών, χρησιμοποιώντας την έκφραση ad urbe condita (από την…

Θέρμες του Καρακάλλα

  “Et quamdiu ad aquas fuit, numquam est mortuus” (Και όσο έκανε λουτρά, παρέμεινε ζωντανός) Μάρκος Τύλλιος Κικέρων, «O τέλειος ρήτορας», βιβλίο II, 274 Thermae στην αρχαία Ρώμη ονομάζονταν τα μεγάλα δημόσια αυτοκρατορικά λουτρά (Θέρμαι) που εξυπηρετούσαν τις καθημερινές ανάγκες χιλιάδων πολιτών. Οι Ρωμαίοι είχαν επηρεαστεί από την Ελλάδα και είχαν γνωρίσει το ελληνικό δημόσιο λουτρό,…

Το Πάρκο των ρωμαϊκών Υδραγωγείων

  “Nil magis mirandum fuisse in toto orbe terrarum” (Στον κόσμο ολάκερο, δεν υπήρξε τίποτε πιο θαυμαστό) Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, αναφερόμενος στα ρωμαϊκά υδραγωγεία | Naturalis historia, XXXVI, 123   Το νερό για μια πόλη υπήρξε πάντα ένας από τους σημαντικότερους πόρους της και πρωταρχική ανάγκη για τους κατοίκους. Η αρχαία Ρώμη ήταν διάσημη για…

Τα τείχη της Ρώμης

  “Sic deinde, quicumque alius transiliet moenia mea” «Έτσι, από εδώ και στο εξής, ας πεθάνει όποιος τολμήσει να περάσει πάνω από τα τείχη μου.» Ρώμυλος (Tito Livio, Ab Urbe condita, I,7,2-3)   Τα τείχη της Ρώμης αναπτύχθηκαν σταδιακά κατά την διάρκεια των αιώνων, από την ίδρυση της πόλης μέχρι τον δέκατο έβδομο αιώνα. Μπορούν να…

Monte Testaccio, νεκροταφείο αμφορέων

  Το Monte dei Cocci (βουνό των θρυμμάτων) ή Monte Testaccio ( Mons Testaceum) στη Ρώμη, είναι ένα τεχνητός λόφος, που δημιουργήθηκε από την συνεχή συσσώρευση, κατά την διάρκεια 200 περίπου ετών, θρυμμάτων πήλινων αμφορέων. Ουσιαστικά πρόκειται για μια χωματερή του παρελθόντος. Αποτελείται από αμέτρητες στρώσεις πήλινων θραυσμάτων, καλυμμένες από ένα λεπτό στρώμα χώματος και…