Χριστιανικά μωσαϊκά στην Ρωμαϊκή Αγορά

Σήμερα θα συνεχίσουμε το ταξίδι μας στην ανακάλυψη της τέχνης του ψηφιδωτού στην Ρώμη, με προορισμό δύο εκκλησίες, την Σάντα Φραντσέσκα Ρομάνα και τους Άγιους Κοσμά και Δαμιανό. Είναι κοντά η μία με την άλλη, μόνο λίγες δεκάδες μέτρα τις χωρίζουν και βρίσκονται και οι δύο σχεδόν στο εσωτερικό της Ρωμαϊκής Αγοράς. Δεν είναι λοιπόν…

Πινακοθήκη Μποργκέζε

H Βίλα Μποργκέζε κατασκευάστηκε με βούληση ενός από τους ηγέτες της πολιτιστικής ζωής των αρχών του δέκατου έβδομου αιώνα, τον Καρδινάλιο Σκιπίωνα Καφαρέλι Μποργκέζε, τον αγαπημένο ανιψιό του πάπα Παύλου Ε’ Μποργκέζε, ο οποίος προνόησε, μόλις ανέβηκε στο παπικό θρόνο, να παραχωρήσει προστασία και πλούτη στην οικογένεια του και ειδικά στον ανιψιό του. Για την…

Η Βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζόρε

Σύμφωνα με την Historia ecclesiastica, κατά τον 4° αιώνα, ένας πλούσιος πατρίκιος και η γυναίκα του, μην μπορώντας να τεκνοποιήσουν, αποφάσισαν να αφιερώσουν σαν τάμα την περιουσία τους στην Παναγία, για την κατασκευή ενός ναού αφιερωμένο σε Αυτήν. Όντως, το βράδυ μεταξύ 4ης και 5ης Αυγούστου 362, μιας ιδιαίτερα ζεστής και αποπνικτικής ημέρας, η Παναγία…

Η διπλή προτομή ενός καρδινάλιου

Το 1632 ο Μπερνίνι είναι ένας νεαρός αλλά ήδη καταξιωμένος και γνωστός καλλιτέχνης στην υπηρεσία των παπών. Ο τελευταίος πάπας, Ουρβανός Η’, του έχει αναθέσει την κατασκευή του Ουρανού (μπαλντακίνο) του παπικού Βωμού του Αγίου Πέτρου. Ο Μπερνίνι, αφοσιωμένος σε αυτό τον σκοπό, πάνω στον οποίο εργάζεται από το 1624, δεν έχει πλέον χρόνο για…

Παλάτσο Μπαρμπερίνι, Galleria Nazionale Arte Antica

Στο παλάτσο Μπαρμπερίνι βρίσκεται η έδρα της Εθνικής Πινακοθήκης Παλαιάς Τέχνης (Galleria Nazionale di Arte Antica) και του Ιταλικού Ινστιτούτου Νομισματικής. Το μέγαρο θα σηματοδοτήσει την έναρξη του ρωμαϊκού μπαρόκ και εδώ θα εργαστούν οι τρεις μεγαλύτεροι εκφραστές του, ο Κάρλο Μαντέρνο, ο Μπερνίνι και ο νεαρός τότε, Μπορομίνι. Παλάτσο Μπαρμπερίνι, η σημερινή είσοδος, άλλοτε…

Τα βυζαντινά ψηφιδωτά στην Αγία Πραξίδη

Κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, με την επικράτηση του χριστιανισμού, κατέστη επιτακτική η ανάγκη εύρεσης μεγαλύτερων χώρων συνάθροισης των πιστών. Έτσι, θα παρατηρήσουμε στην Ρώμη  μια σταδιακή μετάβαση από τις αρχικές μορφές εκμετάλλευσης των ιδιωτικών αιθουσών για τη διεξαγωγή των χριστιανικών λειτουργιών (Domus ecclesiae), σε δομές αρχιτεκτονικά περισσότερο διαφοροποιημένες και προσαρμοσμένες στις χρήσεις και ανάγκες…

Ο Θόλος του Αγίου Πέτρου

Ίσως το πιο γνωστό σήμα κατατεθέν της Ρώμης, μαζί με το Κολοσσαίο, είναι ο θόλος της βασιλικής του Αγίου Πέτρου. Και δικαιολογημένα άλλωστε. Στέκεται εκεί παραπάνω από 400 χρόνια, έχοντας αποκτήσει μια υπερχρονική διάσταση, κάποτε έμβλημα της παπικής ισχύος και της δυτικής αρχιτεκτονικής, φάρος για τους προσκυνητές, σήμερα σύμβολο του Βατικανού και της πόλης. Είναι ένα από…

Οι 12 (;) Απόστολοι

  Σαν βρεθούμε στην πλατεία του Αγίου Πέτρου και σταθούμε με την πλάτη στον οβελίσκο, θα παρατηρήσουμε πως στην βασιλική του Αγ. Πέτρου που βρίσκεται μπροστά μας, βρίσκονται 13 αγάλματα. Πιο συγκεκριμένα, τα αγάλματα βρίσκονται στο γείσο της βασιλικής, οριοθετημένα δεξιά και αριστερά από δύο μεγάλα ρολόγια διακοσμημένα με καθιστούς αγγέλους. Στο κέντρο διακρίνεται καθαρά…

Σάντα Μαρία Ντελ Πόπολο

   In nidulo meo moriar – Ut phoenix multiplicabo dies Στην φωλεά μου θα πεθάνω – Σαν τον φοίνικα θα πληθύνω τις ημέρες μου (επιγραφή σε τάφο στο εσωτερικό της εκκλησίας) Σάντα Μαρία ντελ Πόπολο, 1625 Η εκκλησία της Σάντα Μαρία ντελ Πόπολο χρονολογείται από το έτος 1099, σύμφωνα με μια ιστορία η οποία περιέχει…

Επίσκεψη στα Μουσεία του Βατικανού (μέρος Β΄)

(Συνέχεια από μέρος Α’) Οι τέσσερις «αίθουσες του Ραφαήλ» ήταν μέρος των διαμερισμάτων στον δεύτερο όροφο του παπικού μεγάρου που είχε επιλέξει ο Ιούλιος Β’ σαν κατοικία του. Ο ζωγραφικός διάκοσμος φιλοτεχνήθηκε από τον Ραφαήλ και τους μαθητές του μεταξύ του 1508 και 1524. Αρχικά η ανακαίνιση των αιθουσών είχε ανατεθεί σε μια ομάδα γνωστών…

Επίσκεψη στα Μουσεία του Βατικανού (μέρος Α’)

Όταν πριν από 500 περίπου χρόνια ο πάπας Ιούλιος Β’ έδωσε εντολή να εκτεθεί σε δημόσια θέα το σύμπλεγμα του Λαοκόοντα και των παιδιών του που στραγγαλίζονται από φίδια, δεν μπορούσε να φανταστεί πως έθετε τα θεμέλια για την δημιουργία ενός από τα μεγαλύτερα μουσεία στον κόσμο. Τα Μουσεία του Βατικανού περιέχουν μια από μεγαλύτερες…

Η Βίλα των Μεδίκων

Το μπαλκόνι με την κρήνη και ίσως η ομορφότερη θέα της Ρώμης Η ιστορία της Βίλας των Μεδίκων αρχίζει το δεύτερο ήμισυ του 16ου αιώνα, όταν ο ιδιοκτήτης, καρδινάλιος Κρεσέντσι, θα αποφασίσει να διευρύνει και να καλλωπίσει το αρχικό τετράγωνο κτίσμα με την εσωτερική αυλή, για να το μετατρέψει σε μια κατοικία ικανή να ανταγωνιστεί…

Η βασιλική του Αγίου Κλήμη

Είναι λίγες οι φορές που έχουμε την δυνατότητα να επισκεφτούμε χώρους όπου η ιστορία κυριολεκτικά παρουσιάζεται ταξινομημένη σε διαδοχικά στρώματα μπροστά στα μάτια μας, δίνοντάς μας την δυνατότητα να συνειδητοποιήσουμε το πέρασμα του χρόνου και τις μεταβολές που επεκράτησαν στην θρησκεία, στην αρχιτεκτονική και στην τέχνη. Γύρω στα 300 μέτρα από το Κολοσσαίο, βρίσκεται η…

H προοπτική στοά του Μπορομίνι

Το Μέγαρο Σπάντα (Palazzo Spada/παλάτσο Σπάντα) στην Ρώμη, χτίστηκε το 1540 και σήμερα είναι η έδρα του Συμβουλίου της Επικρατείας. Στην αυλή του υπάρχει μια πασίγνωστη στοά που φιλοτεχνήθηκε το 1653 από τον Φραντσέσκο Μπορομίνι. Το κτίριο αγοράστηκε το 1632 από τον Καρδινάλιο Μπερναντίνο Σπάντα, ο οποίος ανέθεσε στον Μπορομίνι να το τροποποιήσει σύμφωνα με τις νέα…

Καλλιτέχνες, πειράγματα και θρύλοι

Υπάρχουν διάφορα ανέκδοτα που διηγούνται τον τρόπο με τον οποίο διάφοροι καλλιτέχνες, διαμέσου των έργων τους, κατάφερναν να πειράξουν, να γελοιοποιήσουν ή και να ενοχλήσουν άλλους καλλιτέχνες ανταγωνιστές ή ανθρώπους των αρχών. Ήταν έργα και στάσεις που σχεδόν πάντα φάνταζαν αθώα αν τα έβλεπε κανείς μεμονωμένα αλλά που άλλαζαν εντελώς πρόσωπο όταν τοποθετούνταν στην τελική…

Άγιος Ιωάννης στο Λατερανό, “mater et caput”

    Η Αρχιβασιλική του Λατερανού, πιο γνωστή σαν «Αγίος Ιωάννης στο Λατερανό» είναι ο καθεδρικός ναός της επισκοπής της Ρώμης, καθώς και η επίσημη εκκλησιαστική έδρα του Πάπα (Αγία Έδρα). Είναι επίσης η πρώτη από τις τέσσερις παπικές βασιλικές και η παλαιότερη και πιο σημαντική εκκλησία στη Δύση. Θεωρείται «mater et caput» (μητέρα και…

Εκεί που γεννήθηκε το μπαρόκ

Τριγυρίζοντας στο κέντρο της Ρώμης, θέλοντας και μη, η αρχιτεκτονική μπαρόκ θα βρίσκεται πάντα μπροστά μας, είτε με την μορφή μιας εκκλησίας, είτε σαν κρήνη, είτε σαν άγαλμα. Είναι απλό και πασιφανές, ο επισκέπτης δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτό το στοιχείο, ειδικά στην πόλη που γεννήθηκε το μπαρόκ. Όπως είχουμε ξαναπεί, το μπαρόκ γεννήθηκε…

Σαν Λουίτζι ντέι Φραντσέζι και Καραβάτζιο

    Πηγαίνοντας από την πιάτσα Ναβόνα στο Πάνθεον, στην μέση περίπου της διαδρομής θα βρεθούμε μπροστά στον ναό του Σαν Λουίτζι ντέι Φραντσέζι (San Luigi dei Francesi | Αγίου Λουδοβίκου των Γάλλων). Πρόκειται για την εθνική εκκλησία των Γάλλων στη Ρώμη, η κατασκευή της οποίας ξεκίνησε το 1518 και ολοκληρώθηκε το 1589 από τον…

Ακολουθώντας για μια ώρα τα ίχνη του Μπερνίνι και του Μπορομίνι (2)

ΜΕΡΟΣ Β’ (συνέχεια από ΜΕΡΟΣ Α’)  Φτάνοντας στο τέλος της ανηφόρας θα βρεθούμε σε ένα σταυροδρόμι, όπου στις τέσσερις γωνίες των κτιρίων που το σχηματίζουν βρίσκονται τοποθετημένες τέσσερις κρήνες. Φτιαγμένες από τραβερτίνη, απεικονίζουν ξαπλωμένους δύο ποταμούς και δύο θεότητες: Τίβερη, Άρνο, Άρτεμη και Γιούνο. Από την παρουσία των τεσσάρων κρηνών πήρε το όνομα ο δρόμος…

Ακολουθώντας για μια ώρα τα ίχνη του Μπερνίνι και του Μπορομίνι (1)

    ΜΕΡΟΣ Α’ «Εδώ γεννήθηκε και πέθανε ο Τζιαν Λορέντσο ΜπερνίνιΚυρίαρχος της τέχνης, στον οποίο υποκλίθηκαν σεβάσμιαπάπες, πρίγκιπες, λαοί» Η Αντιμεταρρύθμιση ήταν ένα κίνημα της Καθολικής Εκκλησίας που χρονικά θα κρατήσει από το Συμβούλιο του Τρέντο (1563) μέχρι και όλο τον 17° αιώνα. Ήταν μια αντίδραση στην Προτεσταντική Μεταρρύθμιση και χαρακτηρίζονταν από μια νέα…