Εκεί που μαρτύρησε ο Ευαγγελιστής Ιωάννης

Σύμφωνα με το Legenda Aurea (Χρυσός Μύθος ή Συναξάρια Αγίων) του Ιάκωβου ντε Βαράτζινε, μια μεσαιωνική συλλογή Βίων Αγίων γραμμένη στα λατινικά, «όταν οι Απόστολοι μετά την Πεντηκοστή χώρισαν, ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής πήγε στην Μικρά Ασία, όπου ίδρυσε πολλές εκκλησίες. Όταν ο αυτοκράτορας Δομιτιανός έμαθε για τη φήμη του, διέταξε να τον φέρουν στην…

Universitas Aromatariorum Urbis

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια στην Ρωμαϊκή Αγορά είναι ο ναός του Αντωνίνου και της Φαυστίνας. Τοποθετημένος σε περίοπτη θέση πάνω σε ένα κρηπίδωμα, στην κορυφή μιας σκαλινάδας, ξεχωρίζει γιατί παρουσιάζει μια σύνθετη εμφάνιση, μια μοναδικότητα, με έναν χριστιανικό ναό να φαντάζει κατασκευασμένος στο εσωτερικό ενός ρωμαϊκού, μια συμβίωση στοιχείων μπαρόκ και στυλών με κορινθιακά…

Αγία Αγνή Εκτός των Τειχών

Το συγκρότημα της Αγίας Αγνής Εκτός των Τειχών βρίσκεται στη Ρώμη, στο δεύτερο μίλι της Via Nomentana. Χρησιμοποιείται ο όρος «συγκρότημα» γιατί στην περιοχή βρίσκεται ένα σύνολο παλαιοχριστιανικών οικοδομημάτων, τα οποία αναμορφώθηκαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Στην περιοχή θα συναντήσουμε: – Tις κατακόμβες της Αγίας Αγνής – Τα ερείπια μιας Κωνσταντίνειας βασιλικής του 4ου αιώνα…

Ο Ναός του Ιησού

“Perinde ac cadaver” «Όπως (υπακούει) ένα πτώμα» Μότο των Ιησουιτών, σχετικά με την υπακοή στους ανωτέρους τους. Η Εταιρεία του Ιησού (οι γνωστοί Ιησουίτες) ιδρύθηκε το 1540, την εποχή του προτεσταντικού σχίσματος που διαίρεσε την Ευρώπη με μια σειρά θρησκευτικών πολέμων, οι οποίοι διήρκεσαν περισσότερο από έναν αιώνα. Από την Γερμανία ο Μαρτίνος Λούθηρος και…

Η Ροτόντα και η γκαλερί του τρόμου

“Sanguis martyrum semen christianorum” (Το αίμα των μαρτύρων είναι ο σπόρος των νέων χριστιανών)” Τερτυλλιανός, Απολ. 50, 13 – CCL 1, 171   Όλοι λίγο ή πολύ γνωρίζουν σε γενικές γραμμές την ιστορία του πρωτομάρτυρα Στεφάνου: Εβραίος, ήταν ένας από τους 7 διακόνους που εκλέχτηκαν για να βοηθήσουν τους Αποστόλους. Θεωρείται ο πρώτος μάρτυρας του…

Το αρχαιότερο Βαπτιστήριο

«Gens sacranda polis hoc semine nascitur almo Quam foecundatus Spiritus edit aquis Mergere peccator sacro purgande fluento […]» «Εδώ, ένα αθάνατο έθνος στον ουρανό γεννιέται από ένα θείο σπόρο που το γονοποιητικό Πνεύμα δημιούργησε από το νερό. Βαπτίσου αμαρτωλέ στο ιερό ποτάμι, για να εξαγνιστείς […]» (Απόσπασμα από επιγραφή του 5ου αιώνα στο Βαπτιστήριο του…

Χριστιανικά μωσαϊκά στην Ρωμαϊκή Αγορά

Σήμερα θα συνεχίσουμε το ταξίδι μας στην ανακάλυψη της τέχνης του ψηφιδωτού στην Ρώμη, με προορισμό δύο εκκλησίες, την Σάντα Φραντσέσκα Ρομάνα και τους Άγιους Κοσμά και Δαμιανό. Είναι κοντά η μία με την άλλη, μόνο λίγες δεκάδες μέτρα τις χωρίζουν και βρίσκονται και οι δύο σχεδόν στο εσωτερικό της Ρωμαϊκής Αγοράς. Δεν είναι λοιπόν…

Ένα βυζαντινό μοναστήρι στην Ρώμη

Το Εξαρχικό Μοναστήρι της Παναγίας Θεοτόκου της Κρυπτοφέρρης, ή απλώς Αββείο του Οσίου Νείλου, θεωρείται η μοναδική Μονή βυζαντινού τυπικού της δυτικής Ευρώπης. Αποτελεί μοναδικό παράδειγμα στο πλαίσιο της μοναστικής αρχιτεκτονικής και είναι το τελευταίο επιζών ιταλοβυζαντινό μοναστήρι από αυτά που ιδρύθηκαν στην Ρώμη και στην Νότια Ιταλία κατά τον Μεσαίωνα. O Όσιος Νείλος (ή…

Η Βασιλική του Αγίου Παύλου Εκτός των Τειχών

«Βασιλική» είναι ένας τιμητικός τίτλος που δίνεται στις πιο σημαντικές εκκλησίες, όταν κατέχουν κάποια χαρακτηριστικά, όπως για παράδειγμα επιμήκες σχήμα με τουλάχιστον τρία ή πέντε κλίτη, χωρισμένα από κίονες και μια τελική αψίδα. Από τα αρχαία χρόνια διαιρούνται σε μεγάλες (maggiori) και μικρότερες βασιλικές. Η Παπική Βασιλική του Αγίου Παύλου Εκτός των Τειχών είναι μια από τις…

Η βασιλική του Αγίου Λαυρεντίου και το Άγιο Δισκοπότηρο

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες βασιλικές στην Ρώμη είναι αυτή του Αγίου Λαυρεντίου εκτός των Τειχών (basilica di San Lorenzo fuori le mura). Είναι αφιερωμένη στον Άγιο Λαυρέντιο, έναν από τους επτά διακόνους της αρχαίας Ρώμης υπό τον Πάπα Σίξτο Β’, που μαρτύρησαν κατά τη διάρκεια των διωγμών από τον αυτοκράτορα Βαλεριανό το 258. Η…

Το «μηχάνημα των Σαράντα Ωρών»

Λέγεται πως το 1488 στην περιοχή του Τραστέβερε, ένας χωρικός, βαριά άρρωστος, θα θεραπευτεί μετά από ένα τάμα που έκανε σε μια εικόνα της Παναγίας που ήταν ζωγραφισμένη δίπλα στην πόρτα του κήπου του. Το «θαύμα» είχε μεγάλη απήχηση και γρήγορα ανεγέρθηκε ένα μικρό αναθηματικό παρεκκλήσι στο σημείο που βρίσκονταν η εικόνα, ενώ στην συνέχεια…

Η Βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζόρε

Σύμφωνα με την Historia ecclesiastica, κατά τον 4° αιώνα, ένας πλούσιος πατρίκιος και η γυναίκα του, μην μπορώντας να τεκνοποιήσουν, αποφάσισαν να αφιερώσουν σαν τάμα την περιουσία τους στην Παναγία, για την κατασκευή ενός ναού αφιερωμένο σε Αυτήν. Όντως, το βράδυ μεταξύ 4ης και 5ης Αυγούστου 362, μιας ιδιαίτερα ζεστής και αποπνικτικής ημέρας, η Παναγία…

Οι τέσσερις Εστεμμένοι Άγιοι, μια πλαστή δωρεά και η Σιξτίνα του Μεσαίωνα

Το μοναστήρι κατά τα τέλη του 19ου αι. Σε μια απόσταση μόλις 500 μέτρων από το Κολοσσαίο, προστατευμένο από ψηλά τείχη, στέκει το οχυρωμένο  μοναστήρι των Τεσσάρων Εστεμμένων Αγίων (Μαρτύρων)[Santi Quattro Coronati]. Πρόκειται για ένα απομονωμένο μοναστήρι, μια μονή μετάνοιας και οι αυγουστινιανές εσώκλειστες μοναχές που ζουν εκεί βρίσκονται αποκομμένες από τον έξω κόσμο. Καγκελωτά…

Τα βυζαντινά ψηφιδωτά στην Αγία Πραξίδη

Κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, με την επικράτηση του χριστιανισμού, κατέστη επιτακτική η ανάγκη εύρεσης μεγαλύτερων χώρων συνάθροισης των πιστών. Έτσι, θα παρατηρήσουμε στην Ρώμη  μια σταδιακή μετάβαση από τις αρχικές μορφές εκμετάλλευσης των ιδιωτικών αιθουσών για τη διεξαγωγή των χριστιανικών λειτουργιών (Domus ecclesiae), σε δομές αρχιτεκτονικά περισσότερο διαφοροποιημένες και προσαρμοσμένες στις χρήσεις και ανάγκες…

Οι 12 (;) Απόστολοι

  Σαν βρεθούμε στην πλατεία του Αγίου Πέτρου και σταθούμε με την πλάτη στον οβελίσκο, θα παρατηρήσουμε πως στην βασιλική του Αγ. Πέτρου που βρίσκεται μπροστά μας, βρίσκονται 13 αγάλματα. Πιο συγκεκριμένα, τα αγάλματα βρίσκονται στο γείσο της βασιλικής, οριοθετημένα δεξιά και αριστερά από δύο μεγάλα ρολόγια διακοσμημένα με καθιστούς αγγέλους. Στο κέντρο διακρίνεται καθαρά…

Σάντα Μαρία Ντελ Πόπολο

   In nidulo meo moriar – Ut phoenix multiplicabo dies Στην φωλεά μου θα πεθάνω – Σαν τον φοίνικα θα πληθύνω τις ημέρες μου (επιγραφή σε τάφο στο εσωτερικό της εκκλησίας) Σάντα Μαρία ντελ Πόπολο, 1625 Η εκκλησία της Σάντα Μαρία ντελ Πόπολο χρονολογείται από το έτος 1099, σύμφωνα με μια ιστορία η οποία περιέχει…

Τα κειμήλια της Σταύρωσης

Για τους πιστούς τα κειμήλια είναι η απτή απόδειξη των όσων έχουν γραφτεί και διαδοθεί από τις άγιες γραφές. Τα κειμήλια λατρεύονται εδώ και αιώνες στις εκκλησίες, στις βασιλικές και στα μοναστήρια σε όλο τον κόσμο. Η κατοχή κειμηλίων ή λειψάνων και η συνεπακόλουθη έλξη προσκυνητών σήμαινε με λίγα λόγια, φήμη, πλούτο, δύναμη. Στη Ρώμη κειμήλια και…

Η βασιλική του Αγίου Κλήμη

Είναι λίγες οι φορές που έχουμε την δυνατότητα να επισκεφτούμε χώρους όπου η ιστορία κυριολεκτικά παρουσιάζεται ταξινομημένη σε διαδοχικά στρώματα μπροστά στα μάτια μας, δίνοντάς μας την δυνατότητα να συνειδητοποιήσουμε το πέρασμα του χρόνου και τις μεταβολές που επεκράτησαν στην θρησκεία, στην αρχιτεκτονική και στην τέχνη. Γύρω στα 300 μέτρα από το Κολοσσαίο, βρίσκεται η…

Άγιος Ιωάννης στο Λατερανό, “mater et caput”

    Η Αρχιβασιλική του Λατερανού, πιο γνωστή σαν «Αγίος Ιωάννης στο Λατερανό» είναι ο καθεδρικός ναός της επισκοπής της Ρώμης, καθώς και η επίσημη εκκλησιαστική έδρα του Πάπα (Αγία Έδρα). Είναι επίσης η πρώτη από τις τέσσερις παπικές βασιλικές και η παλαιότερη και πιο σημαντική εκκλησία στη Δύση. Θεωρείται «mater et caput» (μητέρα και…

Περίπατος στον Καίλιο λόφο

Μια νησίδα πράσινου και ησυχίας στο κέντρο της Ρώμης είναι ο Καίλιος Λόφος (colle Celio). Ίσως ο όρος «νησίδα» να μην είναι επιτυχής, καθώς η έκταση του είναι αρκετά σεβαστή και σίγουρα μια επίσκεψη κρατάει τουλάχιστον μια-δυό ώρες. Ό Καίλιος Λόφος είναι ένας από τους επτά ιστορικούς λόφους πάνω στους οποίους οικοδομήθηκε η αρχαία Ρώμη…